Wyłącznik AI i prywatność

Przełącznik w Konto → Prywatność wyłącza przetwarzanie danych firmy przez modele językowe. Aplikacja działa dalej — analizy, prognozy i detektory anomalii liczone są bez udziału modelu językowego.

Kiedy warto wyłączyć AI

bilans.ai korzysta z modeli językowych Claude (Anthropic) m.in. w obserwacjach miesiąca, analizie wykresów, komentarzach do anomalii, asystencie, rekomendacjach, interpretacji prognozy rocznej, planie budżetu, dopasowaniu kolumn importu i kategoryzacji pozycji faktur. Wektory podobieństwa opisów pozycji wylicza osobno model działający w infrastrukturze bilans.ai, bez przekazywania danych dostawcy zewnętrznemu — opisujemy to niżej.

Są sytuacje, gdy chcesz wyłączyć przetwarzanie przez modele językowe:

  • Polityka firmy zabrania przetwarzania danych firmowych przez zewnętrzne modele językowe (np. branża regulowana).
  • Testujesz, ile dodatkowej wartości daje AI względem funkcji liczonych bez modelu — wyłączasz na miesiąc, porównujesz wyniki.
  • Audyt — przed pokazaniem bilans.ai komuś z zewnątrz (księgowa, audytor), chcesz wykluczyć AI z procesu.

Wyłączenie jest odwracalne w każdej chwili — co dzieje się po ponownym włączeniu, opisujemy na końcu artykułu. Przełącznik nie obejmuje wyliczania wektorów podobieństwa opisów pozycji — opisy nie opuszczają przy tym infrastruktury bilans.ai.

Co się wyłącza

Kategoryzacja pozycji faktur

Tylko przypisania lokalne

Opisy pozycji nie trafiają do modelu. Pozycja dostaje kategorię, jeśli ten sam opis został już wcześniej skategoryzowany — przez AI przed wyłączeniem albo ręcznie. Pozostałe pozycje przejmują kategorię całej faktury, jeśli faktura ją ma — np. nadaną przy imporcie faktury kosztowej z KSeF przez reguły albo ustawioną ręcznie. Pozycje bez dopasowania trafiają do „Bez kategorii".

Komentarze do anomalii

Same anomalie zostają

Wykrywanie anomalii działa nadal. Znika jedynie komentarz modelu dołączany do powiadomienia e-mail, który wyjaśnia, dlaczego znalezisko uznano za podejrzane.

Obserwacje miesiąca

Analizy AI

Nowe obserwacje nie są generowane. Kafel na stronie Twoja firma pokazuje komunikat, że analizy AI są wyłączone w ustawieniach prywatności.

Powiadomienia na telefon

Część zdarzeń

Nie są wysyłane powiadomienia push o anomaliach wykrywanych przy imporcie faktur (m.in. możliwy duplikat faktury lub pozycji, zmiana numeru konta dostawcy, nieaktywny NIP dostawcy, skok ceny pozycji) ani o znaczącym odchyleniu od prognozy. Pozostałe powiadomienia push, e-mail i w aplikacji działają bez zmian.

Plan budżetu z AI

Przycisk „AI plan roczny”

W Budżetach generowanie planu z AI kończy się komunikatem o wyłączonym przetwarzaniu. Budżety możesz nadal tworzyć ręcznie — wpisując kategorie i kwoty.

Analiza wykresu

Ikona ✦ przy kaflach

Opis tego, co widać na wykresie (kafle Sprzedaż, Koszty, Marża) — wyłączony. Same wykresy, liczby i porównania okresów działają bez zmian.

Interpretacja prognozy rocznej

Sekcja Interpretacja na stronie Prognoza roczna

Opis projekcji przygotowywany przez AI — wyłączony. W to miejsce strona pokazuje interpretację podstawową: wykonanie, projekcję z przedziałem ufności i prawdopodobieństwo przekroczenia budżetu. Sama prognoza jest liczona silnikiem statystycznym i się nie zmienia.

Asystent AI

Czat z danymi

Pytania nie są wysyłane do modelu — asystent pokazuje komunikat o wyłączonym przetwarzaniu. Historia wcześniejszych rozmów pozostaje do odczytu.

Rekomendacje

Detektory działają dalej

Detektory oszczędności działają bez zmian, a nowe i zmienione karty dostają opis składany z reguł zamiast tekstu modelu. Pismo do dostawcy, analiza umowy i wyszukiwanie ofert rynkowych są niedostępne.

Dopasowanie kolumn importu

Import z pliku CSV/XLSX

Przycisk „Zaproponuj mapowanie (AI)" kończy się komunikatem o wyłączonym przetwarzaniu. Plik zgodny z szablonem importu wczytasz bez zmian.

Komentarz w raportach PDF

Raport powstaje dalej

Sekcja „Komentarz AI" jest składana z tych samych zestawień bez udziału modelu, a opis metodologii raportu zaznacza tryb bez modelu językowego.

Co zostaje aktywne

Wyłączenie AI nie oznacza, że bilans.ai przestaje działać. Większość funkcji opiera się na obliczeniach na danych z faktur i działa bez modeli językowych:

  • Import faktur z KSeF — automatyczny i ręczny, bez zmian.
  • Wszystkie analizy (Koszty, Sprzedaż, Marża, Koncentracja, Analiza zmian, Plan vs wykonanie, Prognoza roczna, Kalendarz płatności) — bazują na czystej matematyce i nie zmieniają się po wyłączeniu AI. Prognozy liczy wyłącznie silnik statystyczny, w każdym planie i na każdym ekranie.
  • Detektory anomalii oparte na regułach — duplikat dokładny, podmiana numeru rachunku, NIP wykreślony w GUS, odchylenie od średniej. Wszystkie nadal pracują.
  • Alerty mailowe o krytycznych anomaliach, wygasaniu certyfikatu, błędach importu.
  • Rejestr faktur, eksport CSV, podgląd XML — bez zmian.
  • Budżety — możesz tworzyć ręcznie, śledzić wykonanie, dostawać ostrzeżenia po przekroczeniu progu.
  • Kondycja firmy (score 0-100) — liczona dalej z matematyki, bez zmian.
  • Wektory podobieństwa opisów pozycji — liczy je model działający w infrastrukturze bilans.ai, bez przekazywania opisów dostawcy zewnętrznemu, więc wyliczanie trwa dalej. Korzystają z nich wykrywanie zdublowanych pozycji i skoków cen oraz porównania cen tej samej pozycji.

Co przekazujemy do modeli

Gdy przetwarzanie przez AI jest włączone (ustawienie domyślne), każda funkcja przekazuje do modelu Claude (Anthropic) dane swojego zadania. Modele nie otrzymują plików XML, PDF ani innych załączników.

  • Obserwacje miesiąca, analiza wykresów, komentarz w raportach PDF, interpretacja prognozy rocznej i plan budżetu — zestawienia kwot według okresów, kategorii, kontrahentów i pozycji oraz porównania okresów. Obserwacje miesiąca otrzymują też numery największych i nietypowych faktur.
  • Komentarze do anomalii — dane znalezionej anomalii: numery, daty i kwoty faktur, pełne opisy pozycji z cenami (przy zdublowanych pozycjach i skokach cen), a przy zmianie rachunku numer zamaskowany do pierwszych i ostatnich czterech znaków.
  • Asystent — Twoje pytanie, kontekst ekranu, z którego pytasz, wpisy z memo firmy, historia bieżącej rozmowy, a gdy włączone jest „Pamiętaj poprzednie rozmowy" — także tytuły do trzech wcześniejszych rozmów. W trakcie odpowiedzi model otrzymuje wyniki narzędzi: numery, daty i kwoty faktur, pełne opisy pozycji z ilościami i cenami oraz miejscowość kontrahenta.
  • Rekomendacje — dane z detektorów oszczędności (kwoty, ceny, liczby faktur, etykieta pozycji złożona z maksymalnie trzech słów opisu); przy piśmie do dostawcy także jego nazwę, a przy analizie umowy wklejoną treść umowy (do 40 000 znaków). Wyszukiwanie ofert rynkowych przekazuje etykietę pozycji, jednostkę, ceny i ilość, których model używa w zapytaniach do wyszukiwarki internetowej.
  • Dopasowanie kolumn importu — nagłówek i pierwsze 12 wierszy pliku CSV/XLSX, każda komórka skrócona do 80 znaków.
  • Kategoryzacja pozycji faktur — opisy pozycji (do 300 znaków), kod i nazwa PKD firmy oraz drzewo Twoich kategorii. Model nie otrzymuje nazwy ani NIP-u kontrahenta, kwot ani numerów faktur.

Kategoria całej faktury wynika z przewagi kategorii jej pozycji. Osobne klasyfikatory nagłówków faktur, które otrzymywały nazwę kontrahenta, zostały wyłączone i usunięte z aplikacji we wrześniu 2026.

Osobno, po każdym imporcie faktur — z KSeF, z pliku XML, CSV lub XLSX — opisy pozycji są zamieniane na wektory podobieństwa przez model mmlw-roberta-large uruchomiony w infrastrukturze bilans.ai (warszawskie centrum danych OVHcloud). Korzystają z nich wykrywanie zdublowanych pozycji i skoków cen, porównania cen tej samej pozycji w rekomendacjach i obserwacjach miesiąca oraz grupowanie pozycji w analizie wykresów i raportach PDF. Opisy nie są przy tym przekazywane żadnemu dostawcy zewnętrznemu, dlatego nie przechodzą pseudonimizacji, a wyliczanie wektorów działa także po wyłączeniu AI. Każde wyliczenie trafia do rejestru uruchomień AI.

Pseudonimizacja i wyjątki

Zanim dane trafią do modelu językowego, zastępujemy pseudonimami:

  • Nazwy kontrahentów — np. FIRMA_7f3a91c2e5b0. W obrębie jednego zapytania ten sam kontrahent ma zawsze ten sam pseudonim, a w asystencie — ten sam przez całą rozmowę.
  • Numery NIP, numery rachunków bankowych, adresy e-mail i numery telefonów — pseudonimy NIP_…, RACHUNEK_…, EMAIL_… i TELEFON_…. Rozpoznajemy je po formacie, także w opisach pozycji, pytaniach, treści plików i umów.

Nie zastępujemy pseudonimami numerów faktur, numerów REGON, dat, kwot ani miejscowości kontrahenta. Nazwy firm i adresy wpisane w treść opisów, pytań, plików lub umów również trafiają do modelu bez zmian — nazwę firmy w takim tekście zastępujemy tylko wtedy, gdy ta sama nazwa występuje w danych kontrahenta przekazywanych w tym samym zapytaniu.

Pseudonimy odwracamy po stronie bilans.ai, dopiero na odpowiedzi modelu — dlatego we wnioskach i odpowiedziach widzisz prawdziwe nazwy. Jeśli zastąpienie danych się nie powiedzie, zapytanie do modelu nie jest wysyłane.

Wyjątek: pseudonimizacji nie przechodzi etykieta pozycji w wyszukiwaniu ofert rynkowych. Opisy pozycji, z których wektory podobieństwa wylicza model w infrastrukturze bilans.ai (sekcja wyżej), nie opuszczają tej infrastruktury, więc nie są pseudonimizowane.

Jak włączyć ponownie

Wracasz do Konto → Prywatność i przełączasz suwak z powrotem — zmienić go może tylko właściciel firmy. Ustawienie działa od razu. Aplikacja kategoryzuje wtedy przez AI pozycje, które przy wyłączonym AI zostały bez kategorii albo przejęły kategorię faktury, także we wcześniej zaimportowanych fakturach. Obserwacje miesiąca pojawiają się przy następnym otwarciu stron Twoja firma, Analizy AI lub Wynik netto, a także po ręcznym imporcie z KSeF albo z pliku XML.